ZABAWY Z NIEMOWLAKIEM 9 - 12 MIESIĘCY

Ostatni kwartał pierwszego roku życia naszego dziecka, to rozwój umiejętności ruchowych. Możesz mieć wrażenie, że tego malucha jest wszędzie pełno. Na pewno nie raz zaskoczy cię tym, co  już potrafi zrobić. Być może doczekacie się nawet pierwszych kroczków. Świat jest bardziej dostępny i taki ciekawy, a niemowlę ma silną potrzebę eksplorowania go samodzielnie. Pozwól na tę samodzielność, wzmocnisz w ten sposób jego poczucie wartości.

Malec potrafi naśladować proste czynności, np. "pa-pa". Rozumie też coraz więcej. Wie już co oznacza "nie", a słowa "mama" i "tata" nabierają prawdziwego znaczenia.

Już za chwilę szkrab z niemowlaka przeistoczy się w małe dziecko. Zamknie się pewien etap, by rozpoczął się nowy, równie ekscytujący.

Zabawy z niemowlakiem od 9 miesiąca:

• Schowaj w dłoni niewielki przedmiot, otwórz dłoń i pokaż dziecku, następnie znów ją zamknij. Zapytaj "a gdzie jest..." i czekaj aż malec wskaże dłoń. Zmień ręce.
• Obejrzyjcie wspólnie album ze zdjęciami, wskazuj osoby opowiadaj o nich. Pytaj "gdzie tata? gdzie babcia?"
• Weź czapki, rękawiczki, szaliki, skarpetki. Ubierajcie się w nie lub ubierajcie misie. Pytaj "gdzie zakładamy czapkę" itd
• Zrób tunel z kartonów, kocy lub kup gotowy w sklepie. 
• Wykorzystaj kosz na pranie lub dużą miskę. Można w niej jeździć, wkładać i wyjmować różne przedmioty.
• Daj dziecku garnki, patelnie, drewnianą łyżkę i pokaż jak można na tym grać.
• Pozostając przy zabawie w kuchni, jeśli nie boisz się brudu daj dziecku miseczki, kubeczki łyżki oraz np. kaszę czy coś innego co można przesypywać.
• Do pudełka włóż ciekawe przedmioty, które nie są zabawkami. Co jakiś czas wyciągaj pudełko. Dziecko będzie z zachwytem oglądać, przekładać i próbować tych rzeczy.
• Dzieci w tym wieku często lubią bawić się w otwieranie i zamykanie. Poszukaj w domu niepotrzebnych pojemniczków, kartoników itd
• Daj maluchowi plastikową butelkę i poproś o nałożenie nakrętki. Świetne ćwiczenie dla motoryki małej.
• Warto rozpocząć przygodę z plastyką, np od malowania kredą po chodniku.
• Zrób małemu odkrywcy tor przeszkód z poduszek.
• Rozwijajcie zmysł zapachu, podawaj brzdącowi do powąchania różne rzeczy np. krem, bazylię, świeczkę zapachową, cytrynę. Nie podawaj do powąchania więcej niż  rzeczy pod rząd.
• Usiądź na przeciwko malucha, złap go pod pachy i unieś nad swoją głowę, jednocześnie odchylając się do tyłu. Ta z pozoru prosta zabawa wzmacnia plecy dziecka i stymuluje system przedsionkowy.
• Bawcie się w "a kuku" ale z zabawkami, chowaj je pod kocem i odkrywaj.
• W pudełku np. po butach wytnij otwór i pokaż ze można przez niego wpychać do środka różne rzeczy. Pokaż też coś, co się w otwór nie zmieści i wytłumacz, że jest za duże.
• Jeżeli masz w domu dużą piłkę gimnastyczną, możesz jej użyć do stymulowania zmysłu równowagi szkraba. Posadź go na niej, podtrzymuj go i delikatnie przesuwaj w przód i w tył oraz na boki.
• Gdy dziecko zacznie chodzić, wyjmij je od czasem z wózka pozwól spacerować. Chodzenie po nierównym terenie, np po trawie w parku rozwinie jego umiejętności motoryczne oraz wzmocni poczucie samodzielności i pewność siebie.
• W tym okresie idealne zabawki to sortery, klocki, piramidki.
• Puszczaj bańki mydlane i pozwól maluchowi je łapać. Doskonałe ćwiczenie na koordynację oko - ręka.
• Do zabawy mogą posłużyć również rolki po papierze toaletowym. Można przez nie śmiesznie mówić lub przyczepić pionowo na drzwiach i wrzucać małą piłeczkę.
• Bawcie się w ganianego na czworaka.
• Dzieci w tym wieku powoli zaczynają nas naśladować. Pozwól malcowi cię uczesać, połóżcie do snu misie albo je nakarmcie.
• Ciągnij malucha po mieszkaniu na kocu. Niech siedzi, leży na plecach i brzuchu, raz przodem, raz tyłem do kierunku "jazdy". Możecie też wspólnie ciągnąć misie czy lalki.
• Wieczorem np. podczas kąpieli lub ubierania, wspominaj co robiliście tego dnia, gdzie byliście.
• Daj dziecku przedmioty, które dostarczą różnych wrażeń dotykowych: coś śliskiego, chropowatego, miękkiego, gładkiego, szorstkiego. 
• Masz w domu magnesy na lodówkę? Przenieś je niżej tak by berbeć mógł je dosięgnąć.
• "Trzy kubki" wersja niemowlęca, czyli weź dwa kubeczki, mały przedmiot i pokaż maluchowi pod którym kubkiem chowasz zabawkę, poproś by wskazało gdzie jest.
• Zgromadź kilka rzeczy jednego koloru i pokazuj dziecku, nazywając dany kolor. Możesz tez jednego dnia pokazywać wszystkie przedmioty czerwone jakie macie w okół siebie, drugiego dnia rzeczy innego koloru.
• Daj maluchowi gazety do podarcia.
• Podlejcie razem kwiaty, najlepiej na zewnątrz, by uniknąć zalanej podłogi.
• Uczcie się części ciała, na sobie, na zabawkach, przy lustrze w książeczkach.

ZABAWY Z NIEMOWLAKIEM 6 - 9 MIESIĘCY

W trzecim kwartale swojego życia maluchy zaczynają nabywać niezależności ruchowej. Chęć odkrywania i badania świata, dostarcza motywacji do nauki siadania, wstawania czy nawet raczkowania. Dziecko zaczyna także ćwiczyć chwyt pęsetowy.

W co się bawić z niemowlakiem między 6 a 9 miesiącem? Oto kilka propozycji:

• Przeciąganie szmatki lub kocyka. Podaj dziecku jeden koniec kocyka i złap za drugi. Następnie delikatnie pociągnij swój koniec. Ta zabawa rozwija mięśnie górnej części ciała.
• Doświadczajcie przyrody. Pozwól szkrabowi na odkrywanie natury. W zależności od pory roku pozwól mu dotykać trawy a nawet po niej raczkować, niech na własnej skórze poczuje, jak pada deszcz, niech dotknie śniegu. Wszystko oczywiście w granicach rozsądku, nie wystawiamy dziecka na ulewę i nie wrzucamy w zaspę. Jednak trochę deszczu czy śniegu na rączce mu nie zaszkodzi, a wrażenia dla malca niesamowite.
• Staraj się, gdy jest taka możliwość, by dziecko jak najczęściej przebywało boso. To ułatwi mu naukę utrzymywania równowagi i chodzenia.
• Bawcie się przed lustrem.
• Twój maluch potrafi już śledzić przedmioty poruszające się na boki, ale obserwowania rzeczy poruszającej się z góry na dół nauczy się dopiero ok 7 miesiąca. Pokaż dziecku zabawkę i powoli przesuwaj ją w górę i w dół.  Jeśli niemowlę nie patrzy za zabawką, spróbuj za jakiś czas.
• Rurkę po papierze toaletowym zaklej z dwóch stron, a do środka wsyp groch, fasolę lub nasiona.
• Drugie zastosowanie dla rolki po papierze: do środka włóż chustkę, apaszkę tak by koniec wystawał, pokaż dziecku, że materiał można wyciągnąć.
• Znasz piosenkę Jechał sobie Pan? Posadź dziecko na swoich kolanach i zaśpiewaj mu ją, a przy Hop-hop delikatnie podrzucaj szkraba. Po jakimś czasie zauważysz, że maluch śmieje się gdy tylko usłyszy słowa hop-hop.
• Schowaj jakiś przedmiot, który wydaje dźwięk i razem go poszukajcie.
• Maluch nauczył się rzucać rzeczy na podłogę i domaga się ciągłego podnoszenia? To wspaniale. Wiem, że nie jest to zbyt pasjonujące zajęcie dla dorosłego, a ciągłe schylanie męczy. Jednak twoje dziecko właśnie dokonało ważnego odkrycia - ze ma moc sprawczą.
• Zatańcz dla dziecka do dziecięcej piosenki np Boogie-wogie lub Głowa, ramiona, kolana, pięty. Przy okazji szkrab zacznie poznawać nazwy części ciała.
• Zrób domową galaretkę, nie z proszku, domową... pokrój na kawałki i daj maluchowi do zabawy. Nowa, ciekawa konsystencja do zbadania.
• Zbudujcie, a właściwie ty zbuduj wieżę z klocków i pozwól by malec ją zburzył. Na razie to musi wystarczyć, na wspólne budowanie przyjdzie niedługo czas.
• Do kąpieli daj dziecku gąbkę i pokaż jak można ją wyciskać. 
• Z czasem dokładaj do kąpieli nowe przedmioty, np kubeczki i pojemniczki do przelewania wody.
• Raczkuj z dzieckiem. Maluch już czworakuje? Super, wyruszcie razem w podróż po domu.
• Jedzenie to nie tylko zaspokajanie głodu, to też świetna zabawa i nowe odkrycia. Pozwól dziecku próbować, dotykać, poznawać. Taka zabawa stymuluje zmysły a także jest wstępem do nauki samodzielnego jedzenia.
• Huśtajcie się - na placu zabaw, na domowej bujawce czy w kocu. Bujanie stymuluje zmysł równowagi, a ten z kolei ma pozytywny wpływ na rozwój mózgu.
• Na spacerach nie tylko spacerujcie :P Pokazuj maluszkowi ptaki, kwiaty, drzewa, chmury, mrówki. Wkrótce zacznie je rozpoznawać i sam wskazywać. 
• Pokaż jak działa włącznik światła.
• Gdy maluch już raczkuje, zrób mu tor przeszkód z poduszek, kocyków, kołder itd
• Mów do dziecka, nie tylko jak do dziecka ale też jak do dorosłego. "Przedyskutujcie" co dziś na obiad, jak się ubrać na spacer itd
• Zróbcie perkusję z garnków, misek i łyżek.
• Maluch nie lubi ubierania, spróbuj zmienić je w zabawę. Przy zakładaniu rękawa zdziw się :  Gdzie jest rączka? O tu jest. Zaraz ją zjem... itd
• Jak najwięcej czasu spędzajcie na podłodze. Niech dziecko wspina się na ciebie, przechodzi po tobie, turlajcie się, przepychajcie, przytulajcie, dokazujcie. W końcu "aparat ruchu, rozwija się w ruchu"
• Weź zabawkowy telefon i udawaj, że dzwonisz, mów halo, halo. Potem podaj telefon dziecku i zachęcaj do "rozmowy".
• Połóż przed niemowlęciem 3 różne przedmioty, np miś, samochód, lalka. Wskazuj i nazywaj rzeczy. Później poproś maluszka o podanie np. lalki. Gdy wybierze źle, powiedz nie to nie jest lalka, to samochód. To jest lalka. 
• Nazywaj dźwięki, które słyszycie.
• Daj dziecku do rąk dwa przedmioty, zaproponuj mu trzeci. By go wziąć, szkrab musi wypuścić to, co trzyma. Dla ciebie to drobnostka, ale dla niego wielkie odkrycie.
• Weź różne pudełka, pojemniki, puszki i coś co możecie do nich wkładać, wyjmować, przesypywać.
• Inna wersja "a kuku" - tym razem chowaj zabawkę pod kocykiem.
• Podaj dziecku zabawkę, poproś by ci ja oddało.
• Pokaż jak turla się piłkę, najlepsza na początek będzie duża, plażowa piłka,
• Ćwiczcie chwyt pęsetowy, np przez podnoszenie rodzynek.

ZABAWY Z NIEMOWLAKIEM 3 - 6 MIESIĘCY

Okres między 3 - 6 miesiącem to wspaniały czas. Minął ciężki czas tzw "czwartego trymestru" i życie z dzieckiem powinno, choć nie musi, być łatwiejsze.

Twoje dziecko, coraz bardziej jest zainteresowane otaczającym je światem, zabawkami, własnym ciałem. Maluch nabywa nowych umiejętności zaczynając od pewnego trzymania główki i podnoszenia jej z leżenia na brzuchu, poprzez przewracanie z pleców na boki i brzuch,  aż po próby pełzania, a u niektórych dzieci może nawet raczkowanie. Próbuje złapać zabawkę, a gdy im się to uda potrząsają nią i cieszą się, jeśli wydaje dźwięki. Mały gimnastyk bawi się rączkami i stopami, które coraz częściej lądują w buzi. Niemowlak staj się też coraz bardziej istotą społeczną. Potrafi zaczepiać domowników śmiechem czy piszczeniem, wodzi wzrokiem za znajomymi osobami. 

To wspaniały okres w życiu naszego szkraba i warto go wykorzystać, by pomóc mu odkrywaniu świata i nauce nowych umiejętności.

Jak się bawić z niemowlakiem 3 - 6 miesięcy?

1. W dalszym ciągu mów do dziecka jak najczęściej, opowiadaj o tym co robisz, jakie macie plany, co was czeka w najbliższym czasie, opowiadaj o tym co cię cieszy, czy złości, możesz nawet plotkować czy narzekać na męża... ważne by mówić. To zaprocentuje w przyszłości, uwierz.
2. Zabawy paluszkowe, które pomogą dziecku w odkrywaniu swojego ciała. Warto bawić się paluszkami zarówno u rąk jak i u stóp. 
3. By wzbudzić zainteresowanie malucha własnymi stopami można założyć mu specjalne grzechoczące skarpetki, lub przywiązać do kostki balonik z helem. Po pewnym czasie niemowlę zauważy, że ruch nóżki powoduje ruch balonika lub wydawanie dźwięku przez grzechotkę w skarpetce.
4. Zachęcaj malucha do leżenia na brzuchu. Kładź przed dzieckiem zabawki, kontrastowe książeczki, lusterko.
5. Tańczcie i śpiewajcie.
6. Gdy maluch zacznie wydawać pierwsze dźwięki, nawiąż z nim rozmowę. Odpowiedz na jego zaczepkę i poczekaj, aż on odpowie tobie. Podobno dzieci, z którymi się "rozmawia" a nie tylko do nich mówi, szybciej uczą się mówić.
7. Pokazuj nowe przedmioty, miejsca, zwierzęta. Badania dowodzą, że niemowlęta, które zapoznały się z większą ilością i różnorodnością przedmiotów, mają lepsze wyniki w testach inteligencji jako przedszkolaki. Pamiętaj tylko by nie pokazywać za dużo rzeczy naraz. Takiego maluszka łatwo przebodźcować. Być może sam pokaże ci, że jest zmęczony zabawą odwracając głowę od tego co pokazujesz.
8. Ćwicz z dzieckiem. Na YouTube znajdziesz filmiki instruktażowe jak ćwiczyć z niemowlakiem. 
9. Bawcie się w wannie. Niech kąpiel nie będzie tylko kolejną czynnością przed snem. Dajcie dziecku czas na zabawę i radosne chlapanie.
10. Zabawy rytmiczne - puść muzykę i klaszcz w jej rytm lub poklepuj stopę dziecka swoją dłonią.
11. Jeżeli jest ciepło możesz pozwolić dziecku na zapoznanie się z piaskiem, trawą. Wystarczy położyć malucha na kocu tak by rączką mógł dotknąć tego co jest poza nim. Takie zapoznanie z nowymi fakturami to świetna zabawa sensoryczna.
12. "A kuku" - ta znana wszystkim zabawa nie tylko rozśmieszy malca, ale także pomoże mu zrozumieć, że mama nawet gdy znika to wraca, co pozwala na oswojenie lęku separacyjnego.
13. Puszczaj bańki mydlane. Bańki to świetna zabawa dla dzieci w każdym wieku. Niemowlak patrząc na unoszące się "kuleczki" będzie ćwiczył umiejętność śledzenia wzrokiem i skupiania uwagi na przedmiocie.
14. Bawcie się fakturami, podawaj dziecku na zmianę różne materiały do dotknięcia.
15. Bawcie się włącznikiem światła.
16. Czasem kładź zabawkę troszkę poza zasięgiem dziecka, by próbowało po nią sięgnąć, przeturlać do niej.
17. Wierszyki - masażyki pomogą wyciszyć się maleństwu.
18. Gdy niemowlak trzyma już pewnie główkę, bawcie się w "latanie samolotem" po domu. Noście malucha na rekach brzuchem do podłogi i zwiedzajcie dom, dla niego to nowa perspektywa i ćwiczenie mięśni karku oraz grzbietu,
19. Zawijaj malca w kocyk jak naleśnik. Oczywiście główki nie zawijamy.
20. Możesz zapoznać dziecko z nowymi zapachami. Daj mu powąchać przyprawy, kawę, pomarańczę. Pokazuj nie więcej niż 2- 3 zapachy jednocześnie.
21. Trzymaj zabawkę lub inny przedmiot w zasięgu nóg dziecka, tak by mogło celować i kopać.
22. Zacznijcie "naukę" części ciała. Możesz nazywać tą część ciała, którą pocałujesz, lub opowiadać co za chwilę umyjesz albo posłużyć się znanymi wierszykami i piosenkami, np. "Głowa, ramiona, kolana, pięty" lub " Policzymy co się da. Mam dwie ręce, łokcie dwa. Dwa kolana, nogi dwie. Pięknie wszystko zgadza się. Dwoje uszu, oczka dwa, no i buzie też się ma, a ponieważ buzia je, chciałbym buzie też mieć dwie."
23. Wiruj, kręć się, noś, bujaj, np w kocu. Te czynności stymulują układ przedsionkowy, który jak się okazuje nie jest tylko odpowiedzialny za zmysł równowagi, ale wpływa na rozwój mózgu dziecka. Warto nosić dzieci i nie słuchajcie, że się przyzwyczają, one już się rodzą przyzwyczajone do noszenia, to ich naturalna potrzeba. I wiedzą skubańce, co robią, bo ma to wpływ na rozwój ich mózgu. 
24. Całuj, przytulaj, łaskocz, głaszcz, masuj. Bliskość i kontakt fizyczny z opiekunem, są niezbędne do prawidłowego rozwoju mózgu dziecka.
25. Daj dziecku odetchnąć. Gdy maluch bawi się sam lub gdy po prostu patrzy w przestrzeń, pozwól mu na to. Niech pobędzie "samo ze sobą" mimo, że z tobą w pobliżu.

Miłej zabawy

ZABAWY Z NIEMOWLAKIEM 0-3 MIESIĄCE

Nareszcie nadszedł ten dzień i wasze upragnione maleństwo jest już z wami. Powoli uczycie się siebie nawzajem i cieszycie pierwszymi wspólnymi chwilami. Chcecie pokazać maleństwu świat i zadbać o jego rozwój już od pierwszych tygodni. W co się bawić z dzieckiem od 0-3 miesięcy? Czy taki malec potrzebuje zabawy? 

0-1 miesiąc

Pierwsze tygodnie to dla dziecka okres adaptacyjny. Dla noworodka cały otaczający go świata jest nowością i placem zabaw dla jego zmysłów. Nawet cisza jest dla niego nowym doznaniem, ponieważ nie zaznał jej w łonie matki. Trzeba wiec uważać i w tym okresie nadmiernie nie obciążać dziecka bodźcami. Nawet karuzela nad łóżeczkiem może jeszcze poczekać, bo i samo łóżeczko jest dla malca czymś nowym.

W tym okresie, jak i w następnych, najlepszą zabawką dla dziecka jest rodzic. Dziecko czuje się bezpiecznie będąc blisko opiekuna, czując jego zapach, słysząc bicie serca. 

Przez pierwsze tygodnie warto więc:

- być blisko, by dać dziecku poczucie bezpieczeństwa oraz budować z nim więź. 

- patrzeć dziecku w oczy, ułatwia to nawiązanie bliskiej relacji.

- uśmiechać się jak najczęściej, wkrótce maluch odwzajemni ten uśmiech.

- mówić do dziecka. Głos rodzica wpływa kojąco na malucha a dodatkowo wspiera już rozwój mowy.

- śpiewać kołysanki. Naukowo udowodniono, że śpiewanie kołysanek wpływa pozytywnie na rozwój mózgu dzieci.

- oprowadzić noworodka po domu, opowiadając gdzie się znajdujecie i jakie czynności się tu wykonuje. 

1-3 miesiące

Okres adaptacyjny trwa, jednak można już wprowadzić kilka zabaw, które pozytywnie wpłyną na rozwój niemowlęcia oraz na waszą relację:

- pokaż dziecku zabawkę, następnie powoli przesuń ją w bok. Zachęcisz w ten sposób dziecko do  śledzenia przedmiotu i nauki koncentracji. Zamiast zabawki możesz użyć nawet swojego palca.

- gdy dziecko leży na pleckach, złap jego stopy i zrób jego nóżkami ruch "rowerka". Możesz przy tym śpiewać lub mówić znane rymowanki. Taka zabawa pozwala na pozbycie się z brzuszka nadmiaru gazów.

- w dalszym ciągu mów do dziecka jak najwięcej. Tu mój post o rozwoju mowy.

- śpiewaj kołysanki lub swoje ulubione piosenki, jeżeli mama słuchała ich w ciąży to bardzo prawdopodobne, że dziecko też je lubi. 

- kładź dziecko na brzuszku, by ćwiczyło i wzmacniało mięśnie karku. Początkowo możesz kłaść maleństwo na swoim brzuchu, zobaczysz jak będzie unosić głowę by spojrzeć ci w oczy.

- gdy maluch leży na brzuchu połóż przed nim lusterko. Twarze ludzkie, w tym jego własna są dla niemowlaków bardzo interesujące. Oczywiście nie rozpozna w odbiciu siebie, na to przyjdzie czas około 18 miesiąca.

- gdy twój szkrab zacznie wydawać pierwsze dźwięki, naśladuj go. Rozmawiając sobie w ten sposób wspomagasz naukę mówienia.

- połóż w zasięgu nóżek dziecka zabawki, które może kopać np. zabawki z maty edukacyjnej, które będą wydawać dźwięki. Niemowlak wkrótce zacznie zauważać zależność między jego ruchami a dźwiękiem zabawki.

- pokazuj dziecku różne miny

- głaszcz, masuj, przytulaj - dotyk działa stymulująco na rozwój mózgu

- delikatnie dmuchaj na ciało lub buzię malucha 

- czytaj, nawet to co aktualnie czytasz dla siebie

- jeżeli masz możliwość pokaż dziecku rybki w akwarium, to kolejna zabawa gdzie maluch będzie ćwiczył śledzenie wzrokiem

- w ciepły, słoneczny dzień połóżcie się pod drzewem i obserwujcie słońce mrugające pomiędzy liśćmi

- pokazuj książeczki lub obrazki kontrastowe. Ponieważ na początku dziecko lepiej widzi kontrastowe barwy, np. biały, czarny, czerwony. 

- wprowadź zabawy paluszkowe. Wspomagają one rozwój motoryki malej

- masuj maluszka materiałami o różnej fakturze, jest to świetna zabawa sensoryczna

- co jakiś czas zmień jedną rzecz w otoczeniu dziecka, np zmień zabawkę w łóżeczku, jeżeli w nim leży

- pozwól dziecku obserwować rodzinne życie, jeśli nie protestuje to pozwól mu obserwować jak sprzątasz czy gotujesz. UWAGA - jeśli gotujesz przy dziecku zachowaj szczególna ostrożność, pamiętaj, że tłuszcz na patelni potrafi prysnąć a niosąc coś gorącego możesz to upuścić lub wylać

Pierwsze trzy magiczne miesiące szybko miną i choć bywają ciężkie, to są też równie wspaniałe. Staraj się po prostu być z dzieckiem i cieszyć każdą chwilą. Na gorącą kawę i przespane noce też kiedyś przyjdzie czas, ale twoje dziecko nie będzie już nigdy takim maleństwem jak teraz. 

Pamiętaj, że w tym okresie przystosowawczym, dla dziecka nie ważne są zabawki, karuzele, pozytywki, misie czy nawet kontrastowe książeczki -  ważni są rodzice.

Miłej zabawy

ROZWÓJ MOTORYKI MAŁEJ A ROZWÓJ MOWY DZIECKA

Na rozwój mowy wpływ ma wiele czynników i jest to proces złożony. Nasz organizm składa się z wielu współzależności, a jedną z nich jest wpływ rozwoju manualnego na rozwój mowy. 

Zależność ta wynika z usytuowania ośrodka ruchowego ręki w sąsiedztwie ośrodka ruchowego narządów mowy. Im lepiej rozwinięte u dziecka precyzyjne ruchy ręki, tym lepiej rozwinięty mózg. Im lepiej rozwinięta drobna motoryka palców tym lepiej rozwinięta mowa. Dlatego też terapia ręki bardzo często wspiera terapię logopedyczną.

W zaciszu domowym mamy świetne warunki do rozwijania motoryki małej. W ten sposób nie tylko pośrednio wpłyniemy na rozwój mowy ale przede wszystkim stworzymy podstawy do późniejszej nauki pisania i rysowania.

Jak rozwijać motorykę małą u niemowląt: 

• zabawy paluszkowe
• dotykanie różnych faktur, kształtów, konsystencji ( plastelina, piasek, błoto, piana w kąpieli itd )
• sortery
• układanie wierzy z klocków
• ściskanie piłeczki 
• pierwsze próby rysowania, malowania palcami, rysowania kredą ( około roku). Na początku będą oczywiście nieporadne ale warto ćwiczyć jeżeli maluch w tym wieku zacznie wykazywać zainteresowanie.
• BLW
• przesypywanie, przelewanie
• rwanie papieru

Jak rozwijać motorykę małą u starszych dzieci:

• rysowanie, malowanie ( kredkami, mazakami, farbami, kredą, węglem)
• wycinanie
• wydzieranie
• wyklejanie
• nawlekanie, np. makaronowych rurek na sznurek
• ugniatanie kulek z gazet ( można później użyć do bitwy na papierowe kulki, świetnie rozładowuje napięcie z całego dnia)
• pomoc w gotowaniu
• puzzle
• budowanie z klocków
• zaczepianie spinaczy na lince
• rzuty do celu
• zawiązywanie sznurków
• zapinanie guzików i suwaków
• gra na cymbałkach
• szlaczki

ZABAWY WSPOMAGAJĄCE ROZWÓJ MOWY

Każde, zdrowe dziecko prędzej czy później nauczy się mówić. Proces nauki rozpoczyna się już od okresu noworodkowego, a nawet prenatalnego, gdy dziecko poznaje głos mamy, i uczy się go odróżniać od innych głosów. Już po urodzeniu, noworodek porozumiewa się z nami, jego mową jest płacz. Z biegiem czasu dziecko uczy się wydawać dźwięki, rozpoznawać znaczenie słów, przekazywać informacje za pomocą dźwięków i gestów. Proces ten odbywać się będzie i bez naszej pomocy, o ile dziecko będzie przebywało w towarzystwie mówiących osób. Możemy jednak wspomóc rozwój mowy naszego dziecka. Oto kilka sposobów:

• Pierwszy i najważniejszy, a zarazem najprostszy - mów do dziecka. Jak najwięcej, jak najczęściej, od urodzenia, przy każdej okazji ale bez pieszczenia i zdrabniania. Oprowadzaj niemowlaka po domu, opowiedz co będziecie dziś robić, podczas kąpania czy przebierania informuj, co za chwile będzie się działo. Rozmawiaj z dzieckiem tak, jak by cię rozumiało.  Na początku może cię to krępować ale po pewnym czasie stanie się to czymś zupełnie naturalnym. 
• Nazywaj rzeczy/ do dziecka zwracaj się po imieniu - wskazuj palcem na przedmioty w swoim otoczeniu i nazywaj je. Zobaczysz, że już kilkumiesięczne dziecko po jakimś czasie zacznie kojarzyć dany przedmiot z nazwą, a ok 36 - 40 tygodnia zacznie rozumieć, że rzeczy dzielą się na kategorie, np. pies to nie tylko nasz pupil, ale również zwierze spotkane na spacerze itd. Mój roczniak sam prosił o nazywanie przedmiotów wskazując na nie palcem. Dzieci lubią rozumieć co je otacza. Do dziecka mów po imieniu, zamiast "dam ci pić" - "dam Ani pić". Maluchy nie rozumieją znaczenia "ja" , "ty" więc również mówiąc o sobie i bliskich używaj określeń "mama","tata","babcia","ciocia".
• Nie tylko mów, ale też prowadź dialogi. Gdy dziecko zacznie radośnie gaworzyć, zainteresuj się tym co, chce przekazać. Odpowiedz mu. Poczekaj i daj mu czas na ponowną odpowiedź. Badania wskazują, że prowadzenie z dzieckiem rozmowy jest bardziej efektywne od rodzicielskiego monologu. 
• Wprowadź pojęcia typu "zimno / ciepło", "jest / nie ma", "mokre / suche" przy okazji wykonywania codziennych czynności. 
• Śpiewaj - tak samo jak z mówieniem, jak najczęściej: przy zabawie, w kąpieli, w samochodzie, przed snem. Naukowcy twierdzą, że dzieci świetnie uczą się języka właśnie przez muzykę i w ten sposób łatwiej przyswajają nowe słowa. Dodatkowo śpiewanie kołysanek wpływa na rozwój mózgu dziecka. Nie wierzysz? Udowodnione naukowo : http://mataja.pl/2014/01/a-czy-ty-spiewasz-swojemu-dziecku-kolysanki-czyli-o-wplywie-kolysanek-na-wiez-z-dzieckiem/
• Czytaj -  to także doskonały sposób na rozwój mowy dziecka. Jest podobnie jak z mówieniem, z tym że maluch osłuchuje się z językiem literackim, który różni się od naszego, potocznego. Można zacząć od, krótkich wierszyków, świetnie sprawdzą się takie dźwiękonaśladowcze. Są one łatwo przyswajalne, dzięki rymowanemu tekstowi, a powtarzane wielokrotnie rozwijają pamięć. Maluch nie lubi czytania? Nie chce usiedzieć na miejscu albo zabiera ci książkę z reki? Też przez to przeszłam, ale znalazłam sposób na mojego szkraba i teraz oglądanie książeczek to jedna z jego ulubionych zabaw. Mój sposób przedstawię wkrótce w innym poście.
• Ucz naśladowania odgłosów - nie bez powodu dzieci uczy się jak robi kotek, a jak robi piesek. Dzieci uwielbiają zabawy dźwiękonaśladowcze, a dzięki nim rozwijają swoje umiejętności językowe.
• Kto robi "miau" / kto robi "muu" - zabawa dla nieco starszych dzieci. Pokazujemy obrazki z 3 zwierzętami, naśladujemy jedno z nich i prosimy by dziecko wskazało które. 
• Zabawa we wskazywanie "gdzie jest.." - młodszym dzieciom pokazujemy 3 rzecz np. lalka, miś, samochodzik. Nazywamy je kolejno a następnie prosimy o wskazanie jednej z nich, np lalki. Gdy dziecko pokaże źle mówimy : "to jest samochód, lalka jest tu". Przy starszych dzieciach można użyć książeczek, gdzie na obrazku jest kilka przedmiotów. 

Co, ciekawe na rozwój mowy ma także wpływ motoryka mała. Ponieważ ośrodki w mózgu odpowiedzialne za obie funkcje są położone obok siebie. Pobudzanie ośrodka odpowiedzialnego za dłonie ma wpływ również na ośrodek mowy. Jak wykorzystać tę wiedzę w zabawie z dzieckiem? O tym w kolejnym poście.