JAK ROZWIJAĆ KREATYWNOŚĆ DZIECKA?

Kreatywność można określić jako pomysłowość, umiejętność myślenia abstrakcyjnego i nieszablonowego. Osoba kreatywna jest elastyczna, ciekawa świata, nie boi się wyzwań, lubi tworzyć, poszukuje nowych rozwiązań.

Kreatywne dziecko potrafi samo rozwiązać problem, zrobić coś po swojemu, szuka różnych dróg dotarcia do celu. Takie dziecko nie będzie bało się nowych wyzwań, będzie bardziej pewne siebie i twórcze.

Warto więc poświęcić swój czas i zadbać o rozwój kreatywności już od najmłodszych lat.

Przede wszystkim należy wykorzystać zainteresowania dziecka, nie przymuszać go do wykonywania zadań, których nie lubi. Zabawa ma mu sprawiać frajdę. Na co dzień pozwalaj dziecku na własną inicjatywę i spontaniczność, nie krytykuj tylko za to, że robi coś inaczej niż wszyscy. Niech twoja pociecha popełnia błędy i wyciąga z nich wnioski

Zamiast na efekcie końcowym skupcie się na samym procesie twórczym. A jeśli o twórczości mowa to wykorzystujcie różne techniki, nie tylko farby i kredki, ale róbcie wyklejanki, wycinajcie, róbcie prace z darów natury, malujcie palcami, dwiema rękami jednocześnie lub dwoma kolorami w jednej ręce, wyszywajcie, dekorujcie, składajcie origami, lepcie z plasteliny, masy solnej itd. 

Ważne jest jednak by czasem pozwolić pociechom na nudę. Istnieją badania, które wskazują, że dzieci, które nie mają zaaranżowanej każdej chwili dnia, są bardziej kreatywne.

Zabawy rozwijające kreatywność:

1. Dziecko ma wymienić jak najwięcej rzeczy, które spełniają jednocześnie dwie wskazane przez nas cechy: "białe i miękkie", "może być i zielone i żółte", "czerwone i smaczne" itd
2. Układajcie obrazków z jedzenia. Przykłady
3. Ozdabiajcie ciastek, pierniczków.
4. Wynajdujcie nowe zastosowanie dla rzeczy codziennego użytku, np. z kubka można zrobić doniczkę, z butelek kręgle, z zapałek bierki itd. Nie musicie robić tych rzeczy, wystarczy szukać z dzieckiem takich nietypowych rozwiązań.
5. Zabawa w co swoim kształtem przypominają nam chmury?
6. "Co by było gdyby...."? np. ludzie byli przeźroczyści, śnieg był jadalny, kury umiały latać itd
7. Twórzcie własne zakończenia bajek.
8. Pozwólcie dziecku wybrać stroje dla siebie i ciebie, możecie określić temat. Zróbcie sobie zdjęcia.
9. Bawiąc się angażuj kilka zmysłów dziecka jednocześnie: pachnące mazaki, malowanie palcami, dźwięk pędzla na papierze itd
10. Analogie personalne: dziecko wczuwa się w przedmioty, np. jesteś kroplą deszczu, jesteś drzewem. Dziecko może opisywać co czuje, co widzi, co robi lub to pokazać.
11. Twórzcie opowiadania tylko na podstawie tytułu.
12. Układajcie własne rebusy.
13. Twórzcie ilustracje do opowiadań.
14. Wymyślajcie historię na podstawie obrazka.
15. Układajcie rymowanki.
16. Wybieracie obszar zabawy, np jeden pokój i prosicie dziecko by dotknęło jak najwięcej rzeczy, które maja określoną cechę - kształt, kolor, fakturę lub rzeczy należące do jakiejś kategorii - to na czym siedzimy,  to na czym są literki, przybory do pisania itd
17. Analogie: mama jest jak..., bo... np. Mama jest jak miś, bo uwielbiam ją przytulać
18. Poproś dziecko by wczuło się w pojęcie abstrakcyjne jak miłość, przyjaźń, dobro i przedstawi to przez ruch, dźwięk, rysunek lub słowa
19. Wymieniajcie jak najwięcej rzecz których potrzeba na biwaku, do zrobienia ciasta, na ryby itd. W trudniejszej wersji możecie powtarzać poprzednie pomysły, przed dodaniem nowego. Świetnie ćwiczy pamięć. Przegrywa ten kto pomyli się w powtarzaniu lub nie będzie miał nowego pomysłu
20. Malowanie do muzyki, na zadany temat.
21. Daj dziecku plansze złożoną z kwadratów, np 6 czy 9. Zadanie polega na ozdobieniu kwadratów, ale każdego w inny sposób.
22. Rysujemy kilka kółek, dziecko z każdego kółka ma stworzyć inny obrazek. 
23. "Co jest interesującego w.... buraku/lampie/samochodzie "itd
24. Przy czytaniu, kolejny raz tej samej bajki, poproście dziecko, by zadawało pytania do ich treści, np. dlaczego świnki nie zbudowały jednego domku tylko trzy. Zabawa trochę samobój, bo dziecko może domagać się odpowiedzi na te pytania. Hmmmm co poeta miał na myśli ?
25. Dziecko ma zbudować zdanie, składające się z wyrazów zaczynających się na te samą literę, np. tata trochę trącił tacę, lub z wyrazów zaczynających się na kolejne litery alfabetu: Ala biwakowała cały dzień.
26. Malowanie dwiema rekami jednocześnie.
27. "Kot ministra" - wybieramy jedną literę alfabetu, zadanie polega na wymienianiu cech kota ministra zaczynających się na tę literę: Kot ministra jest czarny. Kot ministra jest ciepły. Kot ministra jest ciekawski. Kot ministra jest czarujący.
28. Rzeźba z czlowieka. Wy jesteście "masa plastyczną" a dziecko was rzeźbi - układa w wymyślony sposób ręce, nogi, palce.
29. Znajdźcie jak najwięcej zastosowań dla, np patyka: laska, proca, miecz, różdżka,...
30. Wymyślcie opowiadanie uzasadniające: dlaczego kury nie latają, dlaczego żyrafy maja długie szyje itd.

TYPY INTELIGENCJI: INTELIGENCJA PRZYRODNICZA

Inteligencja przyrodnicza przejawia się w uwielbieniu natury oraz rozumieniu środowiska i wyciągania z niego korzyści. Dzieci obdarzone tym typem inteligencji, co oczywiste lubią spędzać czas na świeżym powietrzu, pielęgnować rośliny i zwierzęta, obserwować je, zbierać kamienie, kwiaty, patyki. Dostrzegają wzorce funkcjonujące w naturze, a także świetnie sobie radzą z klasyfikacją przedmiotów w hierarchię np, ważne, mniej ważne, nieważne.

Inteligencja przyrodnicza ułatwia dzieciom klasyfikowanie i kategoryzowanie, analizowanie podobieństw i różnic, dostrzeganie wzorców i prawidłowości.

Jak wspierać rozwój inteligencji przyrodniczej:

• spędzanie czasu na świeżym powietrzu
• szukanie natury na spacerach, nawet w mało oczywistych miejscach, np. pod kamieniem
• oglądanie programów przyrodniczych
• wizyta w zoo, oceanarium, parku, lesie, ogrodzie botanicznym
• hodowanie roślin w ogródku, na balkonie, czy parapecie
• opieka nad zwierzętami
• dokarmianie ptaków 
• prace plastyczne z darów natury
• zielnik
• słuchanie i próby identyfikacji śpiewu ptaków
• obserwacja przez szkło powiększające
• eksperymenty, np. z wodą, lodem
• obserwacja gwiazd
• spacery nie tylko w dzień ale i wieczorem, obserwacja tego co się dzieje w przyrodzie
• poznawanie praw przyrody: pory roku, pogoda, stany skupienia

Już z niemowlakiem i małym dzieckiem można ćwiczyć inteligencję przyrodniczą. Maluchy zazwyczaj uwielbiają zwierzątka. Oglądając książeczki pokazuj różne zwierzęta, naśladuj ich głosy. Jeśli macie możliwość pozwólcie dzieciom na kontakt ze zwierzętami. Na spacerach pokazujcie psy, koty, ptaki, mrówki. Wąchajcie kwiatki, zbierajcie liście, pokazujcie drzewa, chmury, pozwólcie doświadczyć deszczu, śniegu. Mój roczny syn potrafił wypatrzyć każdą mrówkę, każdą muchę i każdego przelatującego ptaka szybciej niż dorosły, a to dlatego że ja mu to pokazałam, zwróciłam mu uwagę na świat przyrody. 

Przyroda jest tak naprawdę wszędzie i nie musicie mieszkać na wsi, by rozwijać u dziecka zamiłowanie do natury. Wystarczy, że wybierzecie się w pobliże domu, lub w miejsce gdzie zwykle spacerujecie. Może jest tam kolonia mrówek, może przylatują pszczoły by zebrać pyłek, pająk zrobił sieć w która złapała się mucha? Obserwujcie to mikrożycie. 

Podczas wycieczki w parku czy we własnym ogródku wybierzcie mały kawałek trawnika, obserwujcie i notujcie wszystko, co uda wam się tam zobaczyć: kamienie, robaczki, mrówki, kwiatki, nasiona itd

Będąc na wakacjach starajcie się zwrócić dziecku uwagę czym to środowisko różni się od tego w którym wy mieszkacie. Czy są inne drzewa, inne zwierzęta, inne ukształtowanie terenu, inna pogoda itd.

ZABAWY LOGOPEDYCZNE DLA DZIECI. ĆWICZENIA ODDECHOWE I SŁUCHU FONETYCZNEGO

Wasze dziecko mówi niewyraźnie, podejrzewacie wadę wymowy, a może mówi mało i zaczyna was to martwić. Poniżej znajdziecie kilka zabaw logopedycznych, które z powodzeniem możecie wykonywać w domu, świetnie się przy tym bawiąc. 

UWAGA: nie jestem logopedą, a post ten nie może zastąpić wizyty u specjalisty, Jest jedynie wskazówką dla rodziców. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości, co do rozwoju mowy swojej pociechy udaj się na konsultację logopedyczną.

Bawić się w ten sposób można już z 2-3 latkiem, jednak takie "sesje" powinny być dość krótkie. Podczas zabawy dziecko powinno wdychać powietrze przez nos a wydychać ustami.

Ćwiczenia oddechowe: poprawiają jakość mowy poprzez zwiększenie fazy wydechowej

• puszczanie baniek mydlanych
• wąchanie kwiatków, przypraw, kosmetyków
• zawody papierowych kulek. Wyznaczamy trasę a zawodnicy dmuchają na kulki tak by jak najszybciej dotoczyły się do mety.
• dmuchanie na dmuchawce
• napompowywanie balonika
• dmuchanie na piórko by jak najdłużej utrzymało się w powietrzu
• liczenie na jednym wydechu
• dmuchanie na wiatraczek
• zawody papierowych statków
• dmuchanie na piłeczkę ping-pongową przez słomkę, tak by trafiła do określonego celu

Ćwiczenia słuchu fonetycznego: rozwijają zdolność różnicowania dźwięków mowy, uczy wyodrębniać wyrazy, sylaby, głoski. 

• dla młodszych dzieci: naśladowanie dźwięków z otoczenia, dźwięków zwierząt itd
• siedzimy w ciszy, wsłuchujemy się w odgłosy dookoła i mówimy co słyszymy
• szukanie ukrytego budzika
• klaskanie tyle razy ile wyrazów było w wypowiedzianym zdaniu
• dzielenie na sylaby
• wyszukiwanie przedmiotów zaczynających się na dana spółgłoskę
• rozpoznawanie bliskich po głosie, zabawa w "kto cię woła"

Miłej zabawy

ROZWÓJ MOTORYKI MAŁEJ A ROZWÓJ MOWY DZIECKA

Na rozwój mowy wpływ ma wiele czynników i jest to proces złożony. Nasz organizm składa się z wielu współzależności, a jedną z nich jest wpływ rozwoju manualnego na rozwój mowy. 

Zależność ta wynika z usytuowania ośrodka ruchowego ręki w sąsiedztwie ośrodka ruchowego narządów mowy. Im lepiej rozwinięte u dziecka precyzyjne ruchy ręki, tym lepiej rozwinięty mózg. Im lepiej rozwinięta drobna motoryka palców tym lepiej rozwinięta mowa. Dlatego też terapia ręki bardzo często wspiera terapię logopedyczną.

W zaciszu domowym mamy świetne warunki do rozwijania motoryki małej. W ten sposób nie tylko pośrednio wpłyniemy na rozwój mowy ale przede wszystkim stworzymy podstawy do późniejszej nauki pisania i rysowania.

Jak rozwijać motorykę małą u niemowląt: 

• zabawy paluszkowe
• dotykanie różnych faktur, kształtów, konsystencji ( plastelina, piasek, błoto, piana w kąpieli itd )
• sortery
• układanie wierzy z klocków
• ściskanie piłeczki 
• pierwsze próby rysowania, malowania palcami, rysowania kredą ( około roku). Na początku będą oczywiście nieporadne ale warto ćwiczyć jeżeli maluch w tym wieku zacznie wykazywać zainteresowanie.
• BLW
• przesypywanie, przelewanie
• rwanie papieru

Jak rozwijać motorykę małą u starszych dzieci:

• rysowanie, malowanie ( kredkami, mazakami, farbami, kredą, węglem)
• wycinanie
• wydzieranie
• wyklejanie
• nawlekanie, np. makaronowych rurek na sznurek
• ugniatanie kulek z gazet ( można później użyć do bitwy na papierowe kulki, świetnie rozładowuje napięcie z całego dnia)
• pomoc w gotowaniu
• puzzle
• budowanie z klocków
• zaczepianie spinaczy na lince
• rzuty do celu
• zawiązywanie sznurków
• zapinanie guzików i suwaków
• gra na cymbałkach
• szlaczki

ZABAWY WSPOMAGAJĄCE ROZWÓJ MOWY

Każde, zdrowe dziecko prędzej czy później nauczy się mówić. Proces nauki rozpoczyna się już od okresu noworodkowego, a nawet prenatalnego, gdy dziecko poznaje głos mamy, i uczy się go odróżniać od innych głosów. Już po urodzeniu, noworodek porozumiewa się z nami, jego mową jest płacz. Z biegiem czasu dziecko uczy się wydawać dźwięki, rozpoznawać znaczenie słów, przekazywać informacje za pomocą dźwięków i gestów. Proces ten odbywać się będzie i bez naszej pomocy, o ile dziecko będzie przebywało w towarzystwie mówiących osób. Możemy jednak wspomóc rozwój mowy naszego dziecka. Oto kilka sposobów:

• Pierwszy i najważniejszy, a zarazem najprostszy - mów do dziecka. Jak najwięcej, jak najczęściej, od urodzenia, przy każdej okazji ale bez pieszczenia i zdrabniania. Oprowadzaj niemowlaka po domu, opowiedz co będziecie dziś robić, podczas kąpania czy przebierania informuj, co za chwile będzie się działo. Rozmawiaj z dzieckiem tak, jak by cię rozumiało.  Na początku może cię to krępować ale po pewnym czasie stanie się to czymś zupełnie naturalnym. 
• Nazywaj rzeczy/ do dziecka zwracaj się po imieniu - wskazuj palcem na przedmioty w swoim otoczeniu i nazywaj je. Zobaczysz, że już kilkumiesięczne dziecko po jakimś czasie zacznie kojarzyć dany przedmiot z nazwą, a ok 36 - 40 tygodnia zacznie rozumieć, że rzeczy dzielą się na kategorie, np. pies to nie tylko nasz pupil, ale również zwierze spotkane na spacerze itd. Mój roczniak sam prosił o nazywanie przedmiotów wskazując na nie palcem. Dzieci lubią rozumieć co je otacza. Do dziecka mów po imieniu, zamiast "dam ci pić" - "dam Ani pić". Maluchy nie rozumieją znaczenia "ja" , "ty" więc również mówiąc o sobie i bliskich używaj określeń "mama","tata","babcia","ciocia".
• Nie tylko mów, ale też prowadź dialogi. Gdy dziecko zacznie radośnie gaworzyć, zainteresuj się tym co, chce przekazać. Odpowiedz mu. Poczekaj i daj mu czas na ponowną odpowiedź. Badania wskazują, że prowadzenie z dzieckiem rozmowy jest bardziej efektywne od rodzicielskiego monologu. 
• Wprowadź pojęcia typu "zimno / ciepło", "jest / nie ma", "mokre / suche" przy okazji wykonywania codziennych czynności. 
• Śpiewaj - tak samo jak z mówieniem, jak najczęściej: przy zabawie, w kąpieli, w samochodzie, przed snem. Naukowcy twierdzą, że dzieci świetnie uczą się języka właśnie przez muzykę i w ten sposób łatwiej przyswajają nowe słowa. Dodatkowo śpiewanie kołysanek wpływa na rozwój mózgu dziecka. Nie wierzysz? Udowodnione naukowo : http://mataja.pl/2014/01/a-czy-ty-spiewasz-swojemu-dziecku-kolysanki-czyli-o-wplywie-kolysanek-na-wiez-z-dzieckiem/
• Czytaj -  to także doskonały sposób na rozwój mowy dziecka. Jest podobnie jak z mówieniem, z tym że maluch osłuchuje się z językiem literackim, który różni się od naszego, potocznego. Można zacząć od, krótkich wierszyków, świetnie sprawdzą się takie dźwiękonaśladowcze. Są one łatwo przyswajalne, dzięki rymowanemu tekstowi, a powtarzane wielokrotnie rozwijają pamięć. Maluch nie lubi czytania? Nie chce usiedzieć na miejscu albo zabiera ci książkę z reki? Też przez to przeszłam, ale znalazłam sposób na mojego szkraba i teraz oglądanie książeczek to jedna z jego ulubionych zabaw. Mój sposób przedstawię wkrótce w innym poście.
• Ucz naśladowania odgłosów - nie bez powodu dzieci uczy się jak robi kotek, a jak robi piesek. Dzieci uwielbiają zabawy dźwiękonaśladowcze, a dzięki nim rozwijają swoje umiejętności językowe.
• Kto robi "miau" / kto robi "muu" - zabawa dla nieco starszych dzieci. Pokazujemy obrazki z 3 zwierzętami, naśladujemy jedno z nich i prosimy by dziecko wskazało które. 
• Zabawa we wskazywanie "gdzie jest.." - młodszym dzieciom pokazujemy 3 rzecz np. lalka, miś, samochodzik. Nazywamy je kolejno a następnie prosimy o wskazanie jednej z nich, np lalki. Gdy dziecko pokaże źle mówimy : "to jest samochód, lalka jest tu". Przy starszych dzieciach można użyć książeczek, gdzie na obrazku jest kilka przedmiotów. 

Co, ciekawe na rozwój mowy ma także wpływ motoryka mała. Ponieważ ośrodki w mózgu odpowiedzialne za obie funkcje są położone obok siebie. Pobudzanie ośrodka odpowiedzialnego za dłonie ma wpływ również na ośrodek mowy. Jak wykorzystać tę wiedzę w zabawie z dzieckiem? O tym w kolejnym poście.