ZABAWY Z NIEMOWLAKIEM 0-3 MIESIĄCE

Nareszcie nadszedł ten dzień i wasze upragnione maleństwo jest już z wami. Powoli uczycie się siebie nawzajem i cieszycie pierwszymi wspólnymi chwilami. Chcecie pokazać maleństwu świat i zadbać o jego rozwój już od pierwszych tygodni. W co się bawić z dzieckiem od 0-3 miesięcy? Czy taki malec potrzebuje zabawy? 

0-1 miesiąc

Pierwsze tygodnie to dla dziecka okres adaptacyjny. Dla noworodka cały otaczający go świata jest nowością i placem zabaw dla jego zmysłów. Nawet cisza jest dla niego nowym doznaniem, ponieważ nie zaznał jej w łonie matki. Trzeba wiec uważać i w tym okresie nadmiernie nie obciążać dziecka bodźcami. Nawet karuzela nad łóżeczkiem może jeszcze poczekać, bo i samo łóżeczko jest dla malca czymś nowym.

W tym okresie, jak i w następnych, najlepszą zabawką dla dziecka jest rodzic. Dziecko czuje się bezpiecznie będąc blisko opiekuna, czując jego zapach, słysząc bicie serca. 

Przez pierwsze tygodnie warto więc:

- być blisko, by dać dziecku poczucie bezpieczeństwa oraz budować z nim więź. 

- patrzeć dziecku w oczy, ułatwia to nawiązanie bliskiej relacji.

- uśmiechać się jak najczęściej, wkrótce maluch odwzajemni ten uśmiech.

- mówić do dziecka. Głos rodzica wpływa kojąco na malucha a dodatkowo wspiera już rozwój mowy.

- śpiewać kołysanki. Naukowo udowodniono, że śpiewanie kołysanek wpływa pozytywnie na rozwój mózgu dzieci.

- oprowadzić noworodka po domu, opowiadając gdzie się znajdujecie i jakie czynności się tu wykonuje. 

1-3 miesiące

Okres adaptacyjny trwa, jednak można już wprowadzić kilka zabaw, które pozytywnie wpłyną na rozwój niemowlęcia oraz na waszą relację:

- pokaż dziecku zabawkę, następnie powoli przesuń ją w bok. Zachęcisz w ten sposób dziecko do  śledzenia przedmiotu i nauki koncentracji. Zamiast zabawki możesz użyć nawet swojego palca.

- gdy dziecko leży na pleckach, złap jego stopy i zrób jego nóżkami ruch "rowerka". Możesz przy tym śpiewać lub mówić znane rymowanki. Taka zabawa pozwala na pozbycie się z brzuszka nadmiaru gazów.

- w dalszym ciągu mów do dziecka jak najwięcej. Tu mój post o rozwoju mowy.

- śpiewaj kołysanki lub swoje ulubione piosenki, jeżeli mama słuchała ich w ciąży to bardzo prawdopodobne, że dziecko też je lubi. 

- kładź dziecko na brzuszku, by ćwiczyło i wzmacniało mięśnie karku. Początkowo możesz kłaść maleństwo na swoim brzuchu, zobaczysz jak będzie unosić głowę by spojrzeć ci w oczy.

- gdy maluch leży na brzuchu połóż przed nim lusterko. Twarze ludzkie, w tym jego własna są dla niemowlaków bardzo interesujące. Oczywiście nie rozpozna w odbiciu siebie, na to przyjdzie czas około 18 miesiąca.

- gdy twój szkrab zacznie wydawać pierwsze dźwięki, naśladuj go. Rozmawiając sobie w ten sposób wspomagasz naukę mówienia.

- połóż w zasięgu nóżek dziecka zabawki, które może kopać np. zabawki z maty edukacyjnej, które będą wydawać dźwięki. Niemowlak wkrótce zacznie zauważać zależność między jego ruchami a dźwiękiem zabawki.

- pokazuj dziecku różne miny

- głaszcz, masuj, przytulaj - dotyk działa stymulująco na rozwój mózgu

- delikatnie dmuchaj na ciało lub buzię malucha 

- czytaj, nawet to co aktualnie czytasz dla siebie

- jeżeli masz możliwość pokaż dziecku rybki w akwarium, to kolejna zabawa gdzie maluch będzie ćwiczył śledzenie wzrokiem

- w ciepły, słoneczny dzień połóżcie się pod drzewem i obserwujcie słońce mrugające pomiędzy liśćmi

- pokazuj książeczki lub obrazki kontrastowe. Ponieważ na początku dziecko lepiej widzi kontrastowe barwy, np. biały, czarny, czerwony. 

- wprowadź zabawy paluszkowe. Wspomagają one rozwój motoryki malej

- masuj maluszka materiałami o różnej fakturze, jest to świetna zabawa sensoryczna

- co jakiś czas zmień jedną rzecz w otoczeniu dziecka, np zmień zabawkę w łóżeczku, jeżeli w nim leży

- pozwól dziecku obserwować rodzinne życie, jeśli nie protestuje to pozwól mu obserwować jak sprzątasz czy gotujesz. UWAGA - jeśli gotujesz przy dziecku zachowaj szczególna ostrożność, pamiętaj, że tłuszcz na patelni potrafi prysnąć a niosąc coś gorącego możesz to upuścić lub wylać

Pierwsze trzy magiczne miesiące szybko miną i choć bywają ciężkie, to są też równie wspaniałe. Staraj się po prostu być z dzieckiem i cieszyć każdą chwilą. Na gorącą kawę i przespane noce też kiedyś przyjdzie czas, ale twoje dziecko nie będzie już nigdy takim maleństwem jak teraz. 

Pamiętaj, że w tym okresie przystosowawczym, dla dziecka nie ważne są zabawki, karuzele, pozytywki, misie czy nawet kontrastowe książeczki -  ważni są rodzice.

Miłej zabawy

ZABAWY LOGOPEDYCZNE DLA DZIECI. ĆWICZENIA ODDECHOWE I SŁUCHU FONETYCZNEGO

Wasze dziecko mówi niewyraźnie, podejrzewacie wadę wymowy, a może mówi mało i zaczyna was to martwić. Poniżej znajdziecie kilka zabaw logopedycznych, które z powodzeniem możecie wykonywać w domu, świetnie się przy tym bawiąc. 

UWAGA: nie jestem logopedą, a post ten nie może zastąpić wizyty u specjalisty, Jest jedynie wskazówką dla rodziców. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości, co do rozwoju mowy swojej pociechy udaj się na konsultację logopedyczną.

Bawić się w ten sposób można już z 2-3 latkiem, jednak takie "sesje" powinny być dość krótkie. Podczas zabawy dziecko powinno wdychać powietrze przez nos a wydychać ustami.

Ćwiczenia oddechowe: poprawiają jakość mowy poprzez zwiększenie fazy wydechowej

• puszczanie baniek mydlanych
• wąchanie kwiatków, przypraw, kosmetyków
• zawody papierowych kulek. Wyznaczamy trasę a zawodnicy dmuchają na kulki tak by jak najszybciej dotoczyły się do mety.
• dmuchanie na dmuchawce
• napompowywanie balonika
• dmuchanie na piórko by jak najdłużej utrzymało się w powietrzu
• liczenie na jednym wydechu
• dmuchanie na wiatraczek
• zawody papierowych statków
• dmuchanie na piłeczkę ping-pongową przez słomkę, tak by trafiła do określonego celu

Ćwiczenia słuchu fonetycznego: rozwijają zdolność różnicowania dźwięków mowy, uczy wyodrębniać wyrazy, sylaby, głoski. 

• dla młodszych dzieci: naśladowanie dźwięków z otoczenia, dźwięków zwierząt itd
• siedzimy w ciszy, wsłuchujemy się w odgłosy dookoła i mówimy co słyszymy
• szukanie ukrytego budzika
• klaskanie tyle razy ile wyrazów było w wypowiedzianym zdaniu
• dzielenie na sylaby
• wyszukiwanie przedmiotów zaczynających się na dana spółgłoskę
• rozpoznawanie bliskich po głosie, zabawa w "kto cię woła"

Miłej zabawy

ROZWÓJ MOTORYKI MAŁEJ A ROZWÓJ MOWY DZIECKA

Na rozwój mowy wpływ ma wiele czynników i jest to proces złożony. Nasz organizm składa się z wielu współzależności, a jedną z nich jest wpływ rozwoju manualnego na rozwój mowy. 

Zależność ta wynika z usytuowania ośrodka ruchowego ręki w sąsiedztwie ośrodka ruchowego narządów mowy. Im lepiej rozwinięte u dziecka precyzyjne ruchy ręki, tym lepiej rozwinięty mózg. Im lepiej rozwinięta drobna motoryka palców tym lepiej rozwinięta mowa. Dlatego też terapia ręki bardzo często wspiera terapię logopedyczną.

W zaciszu domowym mamy świetne warunki do rozwijania motoryki małej. W ten sposób nie tylko pośrednio wpłyniemy na rozwój mowy ale przede wszystkim stworzymy podstawy do późniejszej nauki pisania i rysowania.

Jak rozwijać motorykę małą u niemowląt: 

• zabawy paluszkowe
• dotykanie różnych faktur, kształtów, konsystencji ( plastelina, piasek, błoto, piana w kąpieli itd )
• sortery
• układanie wierzy z klocków
• ściskanie piłeczki 
• pierwsze próby rysowania, malowania palcami, rysowania kredą ( około roku). Na początku będą oczywiście nieporadne ale warto ćwiczyć jeżeli maluch w tym wieku zacznie wykazywać zainteresowanie.
• BLW
• przesypywanie, przelewanie
• rwanie papieru

Jak rozwijać motorykę małą u starszych dzieci:

• rysowanie, malowanie ( kredkami, mazakami, farbami, kredą, węglem)
• wycinanie
• wydzieranie
• wyklejanie
• nawlekanie, np. makaronowych rurek na sznurek
• ugniatanie kulek z gazet ( można później użyć do bitwy na papierowe kulki, świetnie rozładowuje napięcie z całego dnia)
• pomoc w gotowaniu
• puzzle
• budowanie z klocków
• zaczepianie spinaczy na lince
• rzuty do celu
• zawiązywanie sznurków
• zapinanie guzików i suwaków
• gra na cymbałkach
• szlaczki

ZABAWY WSPOMAGAJĄCE ROZWÓJ MOWY

Każde, zdrowe dziecko prędzej czy później nauczy się mówić. Proces nauki rozpoczyna się już od okresu noworodkowego, a nawet prenatalnego, gdy dziecko poznaje głos mamy, i uczy się go odróżniać od innych głosów. Już po urodzeniu, noworodek porozumiewa się z nami, jego mową jest płacz. Z biegiem czasu dziecko uczy się wydawać dźwięki, rozpoznawać znaczenie słów, przekazywać informacje za pomocą dźwięków i gestów. Proces ten odbywać się będzie i bez naszej pomocy, o ile dziecko będzie przebywało w towarzystwie mówiących osób. Możemy jednak wspomóc rozwój mowy naszego dziecka. Oto kilka sposobów:

• Pierwszy i najważniejszy, a zarazem najprostszy - mów do dziecka. Jak najwięcej, jak najczęściej, od urodzenia, przy każdej okazji ale bez pieszczenia i zdrabniania. Oprowadzaj niemowlaka po domu, opowiedz co będziecie dziś robić, podczas kąpania czy przebierania informuj, co za chwile będzie się działo. Rozmawiaj z dzieckiem tak, jak by cię rozumiało.  Na początku może cię to krępować ale po pewnym czasie stanie się to czymś zupełnie naturalnym. 
• Nazywaj rzeczy/ do dziecka zwracaj się po imieniu - wskazuj palcem na przedmioty w swoim otoczeniu i nazywaj je. Zobaczysz, że już kilkumiesięczne dziecko po jakimś czasie zacznie kojarzyć dany przedmiot z nazwą, a ok 36 - 40 tygodnia zacznie rozumieć, że rzeczy dzielą się na kategorie, np. pies to nie tylko nasz pupil, ale również zwierze spotkane na spacerze itd. Mój roczniak sam prosił o nazywanie przedmiotów wskazując na nie palcem. Dzieci lubią rozumieć co je otacza. Do dziecka mów po imieniu, zamiast "dam ci pić" - "dam Ani pić". Maluchy nie rozumieją znaczenia "ja" , "ty" więc również mówiąc o sobie i bliskich używaj określeń "mama","tata","babcia","ciocia".
• Nie tylko mów, ale też prowadź dialogi. Gdy dziecko zacznie radośnie gaworzyć, zainteresuj się tym co, chce przekazać. Odpowiedz mu. Poczekaj i daj mu czas na ponowną odpowiedź. Badania wskazują, że prowadzenie z dzieckiem rozmowy jest bardziej efektywne od rodzicielskiego monologu. 
• Wprowadź pojęcia typu "zimno / ciepło", "jest / nie ma", "mokre / suche" przy okazji wykonywania codziennych czynności. 
• Śpiewaj - tak samo jak z mówieniem, jak najczęściej: przy zabawie, w kąpieli, w samochodzie, przed snem. Naukowcy twierdzą, że dzieci świetnie uczą się języka właśnie przez muzykę i w ten sposób łatwiej przyswajają nowe słowa. Dodatkowo śpiewanie kołysanek wpływa na rozwój mózgu dziecka. Nie wierzysz? Udowodnione naukowo : http://mataja.pl/2014/01/a-czy-ty-spiewasz-swojemu-dziecku-kolysanki-czyli-o-wplywie-kolysanek-na-wiez-z-dzieckiem/
• Czytaj -  to także doskonały sposób na rozwój mowy dziecka. Jest podobnie jak z mówieniem, z tym że maluch osłuchuje się z językiem literackim, który różni się od naszego, potocznego. Można zacząć od, krótkich wierszyków, świetnie sprawdzą się takie dźwiękonaśladowcze. Są one łatwo przyswajalne, dzięki rymowanemu tekstowi, a powtarzane wielokrotnie rozwijają pamięć. Maluch nie lubi czytania? Nie chce usiedzieć na miejscu albo zabiera ci książkę z reki? Też przez to przeszłam, ale znalazłam sposób na mojego szkraba i teraz oglądanie książeczek to jedna z jego ulubionych zabaw. Mój sposób przedstawię wkrótce w innym poście.
• Ucz naśladowania odgłosów - nie bez powodu dzieci uczy się jak robi kotek, a jak robi piesek. Dzieci uwielbiają zabawy dźwiękonaśladowcze, a dzięki nim rozwijają swoje umiejętności językowe.
• Kto robi "miau" / kto robi "muu" - zabawa dla nieco starszych dzieci. Pokazujemy obrazki z 3 zwierzętami, naśladujemy jedno z nich i prosimy by dziecko wskazało które. 
• Zabawa we wskazywanie "gdzie jest.." - młodszym dzieciom pokazujemy 3 rzecz np. lalka, miś, samochodzik. Nazywamy je kolejno a następnie prosimy o wskazanie jednej z nich, np lalki. Gdy dziecko pokaże źle mówimy : "to jest samochód, lalka jest tu". Przy starszych dzieciach można użyć książeczek, gdzie na obrazku jest kilka przedmiotów. 

Co, ciekawe na rozwój mowy ma także wpływ motoryka mała. Ponieważ ośrodki w mózgu odpowiedzialne za obie funkcje są położone obok siebie. Pobudzanie ośrodka odpowiedzialnego za dłonie ma wpływ również na ośrodek mowy. Jak wykorzystać tę wiedzę w zabawie z dzieckiem? O tym w kolejnym poście.